TENS= Transkutan Elektrische Nerven Stimülation
Deriyoluyla verilen elektrik akımıyla sinir stimülasyonu

|
|
TENS cihazları ilk etapta ağrı tedavisinde kullanılır.
Romalı tarihci Sribonus`un yazdığına göre mısırlılar
ağrı tedavisinde elektrikli yılan balıklarını kullanarak
ağrı tedavisi yapıyorlardı. 1850 yılında ilk olarak
amerikada elektrik akımı yardımıyla bölgesel narkoz yapıldı.
1965 yılından beri avrupada her geçen gün daha fazla elektrik
akımıyla ağrı tedavisi yapılmakta. Şu anda almanyada
birkaç milyon insan kronik ağrılardan yakınmakta. Bu ağrılar
uzun süre tedavi edilmezse esas sebebine bağlı olmadan uzun süren vücutsal
ve psikolojik baskıdan dolayı başlı başına bir hastalık
olan ağrı hastalığı ortaya çıkmakta.
|
Ağrıların meydana gelişinde birçok faktör rol oynamaktadır.
En çok görülen ağrılar ise migren gibi baş ağrıları ve
sırt veya eklem ağrıları gibi hareket organlarındaki
ağrılardır. Ne yazıkki her zaman ağrıların sebebi
bulunup tedavi edilememektedir. Gene de mümkün olan en kısa zamanda
ağrıların tedavisine başlanılmalıdır. Son yapılan
atraştırmalar göstermiştirki, ağrılar ne kadar uzun sürerse bir
sonraki ağrı o oranda erken ortaya çıkmaktadır. Ağrılara
alışma gibi bir durum söz konusu olmamaktadır.
Ağrı kesici tedavilere olan ihtiyaç çok fazladır. Genelde
ağrı tedavilerinde analgetika adı verilen ilaçlar kullanılmaktadır.
Terapilerde esas sorunlar ise haftalar, aylar hatta yıllar süren kronik rahatsızlıklardan sonra
ağrıların meydana çıkmasıdır.
Bu yüzden ilaç alımına ek olarak veya onun yerine alternatif terapi metodları
uygulanmalıdır. Bu metodlara TENS terapisi, akupunktur, jimnastik gibi fiziksel
tedaviler, sakinleştirici tedaviler, hipnoz, biofeedback ve sinir tedavileri
sayılabilir. TENS tedavisinin özelliği ise pratik, yan etkisiz, efektif ve
taşınabilen cihazlar sayesinde hastanın kendisi tarafından evde,
kimsenin yardımına ihtiyaç olmadan uygulanabilmesidir.
Bu terapi şekli başarılı olduğu taktirde ilaç alımına
son verilir ve birçok hasta için günlük yaşamda yeni imkanlar doğar
TENS cihazlarının kullanıldığı başlıca
ağrı türleri:
Baş ağrıları (germe şeklinde
kendini gösteren baş ağrıları, migren)
Hareket ve koruyucu organlardaki ağrılar (omurga, eklem ve kas ağrıları)
Romatizma ağrıları
Sinirlerdeki ağrılar (trigeminus, ischialgi, hexenschuss,)
Fantom ağrılar
Yara ağrıları
Kaşıntılar
Kanser veya metastaz ağrıları.
TENS cihazları sadece bir wolkmen büyüklüğünde olup modeline göre
çeşitli parametreleri ayarlanabilir:
Frekansı, yani saniyedeki akım impulslarının sayısı
Akım gücü
Impuls genişliği (verilen akımın süresi)
Bu ayarlanabilen parametreler tedavi süresinde, etkisinde veya akımın vücut
derinliğine inmesinde büyük rol oynarlar.
Etki şekli
TENS tedavisi sayesinde beyinde ve omurilikte
ağrı kesici maddelerin üretilmesini sağlayan sinirler harekete geçirilir.
Böylelikle ağrının tedavisinde vücudun kendisi tarfından üretilen
maddeler kullanılmış olur. Yani vücut, ağrıya
karşı dışarıdan bir madde verilmeden kendi olanaklarıyla
karşı koyar. Tedavi ne kadar uzun süre yapılırsa etki süresi o oranda
uzun sürer. Bu durum terapi süresine bağlı olarak saatler veya günler
arasında değişir.
Elektrodlar
Kullanılan elektrik akımını
gereken yarlere verebilmek için vücuda direk olarak yapıştırılabilen
değişik tiplerde elektrodlar kullanılır. Bazı elektrod çeşitleri
ise lastiğe benzeyen bir maddeden yapılmış olan ve altına elektrod
jölesi sürüldükten sonra bantla yapıştırılan elektrodlardır.
Hem yapışkan elektrodlar hem de lastik elektrodlar kullanım
yerlerine bağlı olarak değişik ebadlarda hazırlanmıştır.
TENS cihazının çeşitine göre bir veya birden fazla çift elektrod
kullanılabilir.
Genelde önce elktrodlar vücuda yapıştırılır, daha sonra cihaza
bağlanır. Elektrodların vücuda yapıştırılmasında
çeşitli yöntemler kullanılır. Ağrı bölgesi ortaya alınacak
şekilde yapıştırılabildiği gibi, ağrı bölgesini
besleyen sinirlerin etrafına gelecek şekilde de yapıştırılabilir.
Kullanılacak elektrodun cinsini, yapıştırma yerlerini ve kullanılacak
olan frekansları doktor belirler. Birkaç kullanımdan sonra hasta kendisi öğrenerek
evde kendisi tedaviye devam edebilir.
Hangi durumlarda TENS cihazıkullanılmamalıdır?
Genel olarak TENS cihazları herkes tarafından kullanılabilir. Kalp ritim
bozuklukları olanlar, kalp cihazı taşıyanlar, hamileler, bazı psikolojik
rahatsızlıkları olanlar ve kramplara meğilli olanlar kullanımdan önce
doktorlarına danışmalıdırlar.
Yan etkileri varmıdır?
TENS-Tedavisinin vücutta herhangi bir yan etkisi görülmemiştir. Sadece bazı kişilerde
elektrodların yapıştığı yerlerde kızarmalar ve
kaşıntılar belirebilir. Bunun da herhangi bir tehlikesi yoktur.